Korang pernah tak rasa air sungai yang tiba-tiba jadi sejuk satu badan, padahal tengahari panas terik? Aku pernah. Sekali ja. Dan sampai sekarang, dah lebih tiga puluh tahun, aku tak pernah berani jejak kaki dalam sungai lagi.
Tuan-tuan dan puan-puan, mai aku habaq sikit pasal zaman kecik aku.
Aku membesar kat sebuah kampung tepi Sungai Kerian. Zaman tu, tahun lapan puluhan, tadak handphone, tadak game, tadak apa. Hiburan kami budak-budak kampung cuma satu. Mandi sungai. Tiap-tiap petang lepas balik sekolah agama, kami satu geng akan lari menerjah ke sungai. Aku, Din, Pi, Soh, dengan Wan. Lima ekor budak hitam legam macam arang, sebab tiap-tiap hari berendam dalam air.
Hang bayangkan. Air sungai jernih, sejuk, ada batu-batu besar nak panjat dan terjun. Kami main terjun bom, kami main selam siapa lama, kami main sondol-sondol kepala dalam air. Pluupp! Byuuq! Cebuq! Bunyi air berkecipak satu petang. Gelak ketawa kami sampai ke seberang. Itu syurga kami masa tu. Tadak risau, tadak susah. Cuma air, kawan, dengan matahari.
Tapi ada satu tempat yang kami semua takut. Lubuk.
Lubuk tu kat hujung sungai, dekat selekoh bawah pokok ara besar yang akar dia menjulur sampai dalam air. Kat situ air dia gelap. Bukan jernih macam tempat kami mandi. Gelap pekat macam kopi O. Dan dalam. Tok Wahab, orang tua kampung yang tinggal paling hujung tu, selalu pesan kat kami.
“Weii budak-budak. Toksah dok pi dekat lubuk ara tu. Kat situ dalam. Ada penunggu. Dah ramai orang lemas kat situ. Hang dengaq tak?”
Kami angguk ja depan dia. Tapi belakang dia, kami buat lawak. Pi yang paling celupar (kurang ajaq mulut dia), dia kata, “Alaa, Tok Wahab ni nak nakut-nakutkan kita ja. Nak kita tak mandi, senang dia.”
Yang lain gelak. Aku pun gelak. Bodoh punya budak. Kalau aku boleh patah balik masa, aku nak penampaq muka aku sendiri masa tu.
Sebab satu petang, sebab nak tunjuk berani, sebab Pi cabar, kami pi jugak ke lubuk tu.
Petang tu lain sikit. Mendung. Langit kelabu. Tapi kami budak-budak, mana fikir. Kami sampai tepi lubuk ara tu. Air dia diam. Tak bergerak langsung. Sunyi. Burung pun tak berbunyi. Patutnya masa tu kami dah kena rasa tak sedap hati. Tapi tak. Pi terus naik atas akar pokok ara tu, berdiri, pukul dada macam Tarzan.
“Tengok aku terjun, hampa!” dia jerit.
PLUUUPP!
Pi terjun masuk lubuk tu. Hilang dalam air gelap. Kami tunggu dia timbul. Satu saat. Dua saat. Tiga saat. Lima saat. Sepuluh saat.
Pi tak timbul.
“Pi tengah main-main tu,” kata Din. Tapi suara dia dah menggeletar.
Lepas tu, byuuq, Pi timbul. Tapi muka dia putih. Putih macam kertas. Mata dia terbeliak. Dia tak cakap apa. Dia cuma renang laju ke tepi, panjat naik, dan duduk menggigil. Bila kami tanya kenapa, dia cuma kata satu ayat yang sampai sekarang aku tak lupa.
“Ada orang dalam tu. Dia pegang kaki aku. Dia tarik aku ke bawah.”
Kami semua sejuk satu badan. Sepatutnya masa tu kami lari. Sepatutnya. Tapi aku, budak bodoh yang nak tunjuk aku tak takut, aku kata, “Ahh, hang ni mengada-ngada ja. Tadak apa pun dalam tu. Tengok ni, aku selam.”
Dan macam tu lah aku, dengan segala kebodohan sepuluh tahun aku, aku terjun masuk ke dalam lubuk tu.
PLUPP.
Hang bayangkan. Bila aku masuk dalam air tu, dunia berubah. Atas tadi panas, mendung. Bawah ni sejuk. Bukan sejuk biasa. Sejuk macam masuk dalam peti ais. Sejuk yang menusuk sampai ke tulang. Dan gelap. Walaupun aku buka mata, aku tak nampak apa-apa. Cuma gelap.
Aku nak naik balik. Tapi masa aku nak pijak air nak timbul, aku rasa satu benda pegang pergelangan kaki aku.
Sejuk. Keras. Macam tangan, tapi jari dia panjang. Panjang sangat. Melilit kaki aku.
Aku tendang. Aku pusing. Tapi makin aku lawan, makin kuat dia tarik. Dia tarik aku ke bawah. Makin dalam, makin gelap, makin sejuk. Aku buka mulut nak jerit, tapi yang masuk cuma air. Glub glub glub. Air masuk hidung, masuk telinga, masuk dada. Aku rasa paru-paru aku nak pecah.
Dan dalam gelap tu, aku nampak satu wajah.
Aku tak nak cerita detail sangat, sebab sampai sekarang kalau aku ingat, bulu roma aku berdiri. Cukuplah aku habaq, muka tu putih, kembung macam orang lemas lama, dan dia tersenyum. Tersenyum kat aku. Mulut dia terbuka, dan dari mulut dia keluar gelembung-gelembung air, blub blub blub, macam dia nak cakap sesuatu. Mata dia… tadak mata. Lubang ja.
Aku rasa masa tu aku dah nak mati. Aku ingat mak aku. Aku ingat ayah aku. Dalam kepala aku, aku jerit nama depa, walaupun mulut aku penuh air.
Tiba-tiba, ada satu tangan lain pegang aku. Tangan ni hangat. Tangan ni kuat. Dia genggam lengan aku, dan dia tarik aku ke atas. Sekuat hati. Tangan sejuk kat kaki aku tadi macam tak nak lepas, tapi tangan hangat ni lagi kuat. Dia tarik, tarik, tarik.
BYUUUUQ!
Aku timbul. Aku hirup udara macam orang gila. Aku batuk-batuk, muntah air, nangis, semua sekali. Dan tangan yang tarik aku tadi, tangan tu Din punya. Din, kawan baik aku, yang terjun masuk tolong aku bila dia nampak aku tak timbul-timbul. Budak kurus tu entah mana dia dapat kekuatan, dia seret aku sampai ke tepi.
Kami berlima duduk tepi sungai tu, menggigil, nangis macam budak-budak. Yang memang pun budak-budak. Lepas tu kami lari balik rumah, tak pandang belakang langsung.
Malam tu, aku demam panas. Mengigau. Mak aku kata aku asyik sebut “lepaskan kaki aku, lepaskan kaki aku.” Pagi esok, mak bawak aku jumpa Tok Wahab. Tok Wahab tengok aku, dia urut-urut, dia baca-baca, dia tiup ubun-ubun aku. Lepas tu dia pandang aku, geleng kepala.
“Dah aku habaq dah. Toksah pi dekat lubuk tu. Hang nasib baik. Yang tarik hang tu, dia tak lepaskan orang dengan senang. Hang kena kawan hang yang berani tu. Kalau tak, dah jadi dua dah.”
Aku tanya, “Dua apa, Tok?”
Tok Wahab pandang tingkap, jauh. “Dulu, ada budak lemas kat lubuk tu. Sebaya hang. Tak dak orang tolong. Sampai sekarang dia kat situ. Dia sunyi. Dia nak kawan. Tu yang dia tarik budak-budak yang mandi situ. Dia nak kawan main sama-sama dalam tu.”
Hang bayangkan. Sampai sekarang aku terfikir. Budak tu mungkin tak jahat pun. Dia cuma sunyi. Dia cuma nak kawan. Tapi cara dia nak kawan tu yang menggerunkan.
Sejak hari tu, geng kami tak pernah mandi sungai lagi.
Hmm. Sampai sini, ringan lagi cerita kan? Macam cerita budak-budak biasa. Tapi tunggu. Ada lagi.
Tuan-tuan dan puan-puan. Din, kawan baik aku yang tarik aku keluar dari lubuk tu, yang selamatkan nyawa aku… dia dah tadak.
Tiga tahun lepas kejadian tu, masa kami umur belas-belas tahun, kampung kami kena banjir besar. Air naik sampai ke pinggang. Masa tu, ada seorang budak kecik hanyut dalam arus deras. Dan Din, dengan hati dia yang baik tu, dengan keberanian yang sama macam dia tarik aku dulu, dia terjun nak tolong budak tu.
Budak tu selamat. Orang kampung sempat sambut budak tu kat hilir.
Tapi Din… Din hanyut. Depa jumpa dia tiga hari lepas tu. Kat mana?
Kat lubuk ara tu.
Tersangkut kat akar pokok ara.
Aku taip cerita ni pun, air mata aku dah bertakung. Sebab aku selalu terfikir. Din yang selamatkan aku dari lubuk tu. Lepas tu, lubuk tu ambik dia balik. Macam ada hutang yang kena bayar. Aku tau ni mungkin fikiran bodoh aku ja. Tapi tiap kali aku ingat, hati aku sakit.
Sampai sekarang, kalau aku lalu tepi sungai, aku akan berhenti sekejap. Aku pandang air. Dan dalam hati, aku cakap dengan kawan aku.
“Din, terima kasih. Hang selamatkan aku. Maaf aku tak dapat selamatkan hang.”
Dan kadang-kadang, masa angin sejuk tiup dari sungai tu, aku rasa macam ada orang tepuk bahu aku perlahan. Macam dulu, masa kami budak-budak, masa Din tepuk bahu aku dan kata, “Jom mandi sungai!”
Tapi aku tak menoleh. Sebab aku tau, kalau aku toleh, mungkin hati aku tak tahan.
Tuan-tuan dan puan-puan. Kalau anak-anak korang suka mandi sungai, jaga depa elok-elok. Jangan biar depa pi tempat yang dalam, tempat yang gelap, tempat yang air dia diam tak bergerak. Sebab bukan semua benda dalam air tu nak main dengan depa.
Ada yang nak bawak depa jadi kawan. Selama-lamanya.
Al-Fatihah untuk Din. Dan untuk semua kawan-kawan kita yang dah pergi dulu.
Sekian.